It onderzoek giet oan!

Het komt ongetwijfeld door het winterse weer, maar toen ik van de week een witte wandeling maakte bedacht ik me ineens dat de berichtgeving rondom wetenschap en vrieskou meer gemeen hebben dan je in eerste instantie misschien zou denken.

In beide werelden geldt dat één zwaluw nog geen zomer maakt. Eén onderzoek is immers geen onderzoek, zoals één nacht ijs nog geen Elfstedentocht betekent. Als je je in een van deze werelden begeeft, is dat meer dan bekend. Wetenschappers weten heel goed dat de resultaten van één studie eigenlijk nog niet zoveel zeggen, en ik kan me goed voorstellen dat ze in Friesland hoofdschuddend luisteren naar premature voorspellingen.

Toch wordt er in de berichtgeving rondom deze fenomenen altijd wel gedaan alsof de zomer (of eigenlijk dus: de Elfstedentocht) in aantocht is. Hoe vaak wordt een enkel wetenschappelijk onderzoek wel niet gepresenteerd als de waarheid? En hoe snel waren we ook dit jaar weer met speculeren over het waar en wanneer van schaatspret?

Terwijl wetenschappers en Rayonhoofden wel weten: er kan nog van alles gebeuren. Alleen als de vorst lang genoeg aanhoudt, het niet te hard zal waaien, het weer geen sneeuw in het eten gooit en alle andere omstandigheden optimaal zijn, kan de tocht der tochten gereden worden. Datzelfde geldt in de wetenschap. Een wetenschappelijk resultaat kan verstoord zijn door andere factoren, je kunt het simpelweg verkeerd gemeten of berekend hebben, het resultaat kan alleen gelden voor een heel specifieke doelgroep, etcetera, etcetera.

Pas als een systematisch review laat zien dat meerdere onderzoeken, onafhankelijk van elkaar, steeds maar weer laten zien dat X de oorzaak is van Y, is het waar. En pas als we inderdaad zien dat het zonder wind en sneeuw blijft vriezen, kan er geschaatst worden. Je zou kunnen zeggen dat je er als media dus goed aan zou doen om met je berichtgeving te wachten tot je het zeker (of in ieder geval: wat zekerder) weet. Roep pas dat we kunnen schaatsen, als het ijs daadwerkelijk dik genoeg is. Vertel ons pas over de verbanden tussen X en Y, als een review heeft aangetoond dat die relatie inderdaad bestaat.

Ik snap ook wel dat dat nooit zal gebeuren. De voorpret is te groot, als jij het niet roept, roept iemand anders het wel, en het zou bovendien zomaar waar kunnen zijn. Dat snap ik allemaal heus. Maar kunnen we dan in de wetenschapsjournalistiek één ding afspreken? Zullen we naast leuke en interessante onderzoekjes, ook reviews een plekje geven? Als “it giet oan” nieuws is, dan mogen wetenschappelijke reviews dat van mij ook zijn!

This entry was posted in Wetenschapsnieuws. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>